Serpil DokurelÇocuklarımızı korumaya çalışırken onları hayata hazırlamayı unuttuk

HABERİ PAYLAŞ

Çocuklarımızı korumaya çalışırken onları hayata hazırlamayı unuttuk

Bir çocuğun başına kötü bir şey geldiğinde hep aynı cümleleri kuruyoruz. “Nerede bu çocuğun ailesi?”, “Anne babası hiç mi ilgilenmiyor?”, “Bizim zamanımızda böyle şeyler olmazdı.”

Oysa mesele, yalnızca bir çocuğun başına gelenler değil. Asıl mesele, çocukların başına gelenlerden sonra bile bir türlü kendimize dönüp bakmamamız.

Çocuklar değişti diyoruz. Peki ya biz? Onların büyüdüğü dünya ne kadar değişti, hiç düşündük mü?

Bugün anne babalar çocuklarını korumak için ellerinden geleni yapıyor. Okulda bir sorun yaşamasın, arkadaşları arasında dışlanmasın, üzülmesin, korkmasın, başarısız olmasın istiyoruz. Onlar üzülmesin diye bazen kendi üzüntülerimizi saklıyor, önlerine çıkan engelleri kaldırmak için seferber oluyoruz. Bir bakıma çocuklarımızın hayatını kolaylaştırmaya çalışırken onların hayatla baş etme becerilerini geliştirmelerine fırsat bırakmıyoruz.

Haberin Devamı
Haberin Devamı

Çünkü hayat, ne yazık ki bizim onlar adına düzeltmeye çalıştığımız kadar kusursuz bir yer değil.

Her çocuk istediği oyuncağı alamayacak. Her çocuk sınıfın en başarılısı olmayacak. Her çocuk herkes tarafından sevilmeyecek. Bazen kaybedecek, bazen reddedilecek, bazen haksızlığa uğradığını düşünecek. Bunların hiçbiri tek başına dünyanın sonu değil. Önemli olan, çocukların bu duygularla nasıl başa çıkacağını öğrenmesi.

Ama bunun da bir sınırı var. Bir çocuğun hayal kırıklığı yaşamasına izin vermek başka, onu şiddetin, zorbalığın ya da ihmalin ortasında kendi başına bırakmak bambaşka.

Biz bazen bu iki şeyi birbirine karıştırıyoruz.

Bir çocuğu güçlü yetiştirmek, onun her türlü kötülüğe katlanmasını beklemek değildir. Ona sınır koymayı, öfkesini yönetmeyi, başkasının sınırlarına saygı duymayı ve yaptığı davranışın sorumluluğunu üstlenmeyi öğretmektir.

Üstelik bu öğütlerin hiçbiri yalnızca çocuklara verilecek öğütler değil.

Bir çocuğa başkasına vurmanın yanlış olduğunu anlatırken yetişkinlerin birbirine nasıl davrandığına da bakmak gerekiyor. Öfkelendiğinde bağıran, anlaşamadığında hakaret eden, kendisine yapılmasını istemediği şeyleri başkalarına yapan yetişkinlerin olduğu bir dünyada çocuklara sadece doğruyu anlatmak yetmiyor. Çünkü çocuklar çoğu zaman söylediklerimizden çok, yaptıklarımızı öğreniyor.

Haberin Devamı
Haberin Devamı

Evde kurduğumuz cümleler, tartışırken takındığımız tavır, bir başkasının acısı karşısında gösterdiğimiz tepki… Bunların hepsi çocukların dünyasında bir yere yazılıyor.

Bir de çocukların her davranışına bir açıklama bulma alışkanlığımız var. Bir çocuk arkadaşına zarar verdiğinde hemen onun yaşadıklarını, öfkesini, psikolojisini konuşmaya başlıyoruz. Elbette çocukların davranışlarının arkasındaki nedenleri anlamak önemli. Ancak bir davranışın nedenini anlamaya çalışmakla o davranışı mazur görmek aynı şey değil.

Bir çocuğun yardıma ihtiyacı olabilir. Öfke kontrolü konusunda desteğe ihtiyacı olabilir. Evinde, okulunda ya da sosyal çevresinde yaşadığı sorunlar davranışlarına yansıyabilir. Bütün bunları ciddiye almalıyız. Fakat başka bir çocuğun canının yandığını da unutmamalıyız. Birini anlamaya çalışırken diğerini görünmez hâle getiremeyiz.

Haberin Devamı
Haberin Devamı

Çünkü zarar gören çocukların da korunmaya, duyulmaya ve güvende hissetmeye hakkı var.

Aile olmak, çocuğunun her koşulda arkasında durmak demek değildir. Bazen yaptığı yanlışın karşısında durabilmek, ona verilebilecek en önemli eğitimdir. Çocuğuna sınır koymak onu sevmemek değildir. Tam tersine, dünyada her istediğini yapamayacağını, başkalarının da hakları ve duyguları olduğunu öğretmektir.

Belki de bugün en çok ihtiyacımız olan şey, çocuklarımızı sürekli başkalarıyla kıyaslamak ya da onların geleceği için durmadan kaygılanmak yerine, onlarla gerçekten ilgilenmek. Sadece derslerini, notlarını, başarılarını sormak değil; gün içinde neye üzüldüklerini, neye öfkelendiklerini, kendilerini nerede yalnız hissettiklerini de merak etmek.

Bir de onları dinlerken hemen öğüt vermemeyi öğrenmek.

Bazen bir çocuğun ihtiyacı, karşısında bütün sorunlarını çözecek bir yetişkin bulmak değil, anlattıklarının gerçekten duyulduğunu hissetmektir.

Çocuklarımızı dünyanın bütün kötülüklerinden uzak tutamayız. Onların yerine yaşayamayız, her düşüşlerini engelleyemeyiz. Ama bir sorun yaşadıklarında başvurabilecekleri güvenli bir liman olabiliriz. Yanlış yaptıklarında gerçeği söyleyebilecek kadar dürüst, zorlandıklarında destek isteyebilecekleri kadar anlayışlı olabiliriz.

Haberin Devamı
Haberin Devamı

Bunun için kusursuz anne babalar olmamız gerekmiyor. Zaten öyle bir şey de yok. Bazen hata yapacağız, bazen sabrımız tükenecek, bazen ne yapacağımızı bilemeyeceğiz. Önemli olan, kendi hatalarımızı da görebilmek ve gerektiğinde çocuklarımızdan özür dileyebilmek.

Çünkü çocuk yetiştirmek, yalnızca bir insanın büyümesine eşlik etmek değil; onunla birlikte öğrenmeyi de göze almak demek.

Ve belki artık kendimize şu soruyu sormanın zamanı geldi: Çocuklarımızın geleceğinden bu kadar endişe ederken onlara bugün nasıl bir dünya bırakıyoruz?

Onları korumak istiyoruz. Peki, korumaya çalıştığımız bu dünyada nasıl insanlar olmalarını istiyoruz?

İyi notlar alan, başarılı, rekabetçi çocuklar mı? Yoksa başkasının canını yakmaktan çekinen, kendi öfkesini yönetebilen, bir haksızlık gördüğünde susmayan ve yaptığı yanlışın sorumluluğunu alabilen insanlar mı?

Bence asıl mesele burada başlıyor.

Çünkü çocuklarımızın geleceğini yalnızca hangi okullarda okuyacakları, hangi meslekleri yapacakları belirlemeyecek. Birbirlerine nasıl davranacakları da belirleyecek.

Ve bir gün büyüyüp bu dünyanın yetişkinleri olduklarında, onlara bugün ne öğrettiğimizle yüzleşeceğiz.

Sıradaki haber yükleniyor...
holder