Gazete haberleri arasında üzülerek okuduğum haberler özellikle cinayet haberleri. Cinayeti işleyenlere mahkemelerce müebbet hapis cezası verilmesi durumunda, öldürülenin yakınları ‘ağırlaştırılmış müebbet verilmedi’ diye isyan ediyor. İkisi de ölene kadar hapis yatma anlamına gelmiyor mu? Öyle ise isyanın nedeni nedir? Y.B.
***
Okuyucumun bu soruyu sormasında yerden göğe kadar hakkı var. Doğrusu toplum nazarında müebbet hapis kavramı, ölene kadar hapiste yatma anlamına geliyor. Bu doğru ama infaz sistemine gelince gerçek öyle değil. Hapiste kalma süresinde fark bulunduğu gibi infazında da farklılıklar var.
***
Mesela müebbet hapis cezasına çarptırılan biri hapis cezasının 24 yılını iyi halli olarak geçirirse koşullu salıvermeden yararlanacağı gibi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan biri için bu süre 30 yıldır. Bu husus koşullu salıverme için farklılık arzettiği gibi infazda da değişiklikler vardır. Örneğin ağırlaştırılmış hapis cezasına çarptırılanların cezası yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında çektirilir.
Bu kurumlarda hükümlü, tek kişilik odalarda barındırılır. Hükümlüye günde bir saat açık havaya çıkma ve spor yapma hakkı tanınır. Hükümlü, kurum idare kurulunun uygun gördüğü hallerde ve 15 günde bir kez olmak üzere eşi, alt soyu, üst soyu, kardeşleri ve vasii ile süresi on dakikayı geçmemek üzere telefon edebilir. Yine bu kimselerle 15 günde bir bir saati geçmemek üzere ziyaretçi kabul edilir.
Hükümlü, kurum iç yönetmeliğinde belirtilenlerin dışında herhangi bir spor ve iyileştirme faaliyetine katılamaz. Hükümlünün cezasının infazına, hiçbir surette ara verilemez. Oysa yüksek güvenlikli ceza ve infaz kurumları dışında bulunan hükümlülere mazeret izni, özel izin, iş arama izni verilebilir ve süreler hükümlülükte geçmiş sayılır. Bu izinler yasamızda ayrıca detaylandırılmıştır.
Yukarıda bahsettiğim salıverme süreleri koşullu salıverme adını almış olması nedeni ile bazı kurallara uyulması şarttır. Salıverilen hükümlünün koşullu salıverme şartlarına uymaması halinde uygulama sonlandırılır ve hükümlü yine cezaevine alınır. Bu durumda evet, müebbet hapis cezası ölene kadar geçen bir cezadır diye tarif olunur.
