Bizim binaya ait yönetim planında meskenlerde evcil hayvan beslenemeyeceğine dair bir hüküm var. Benim de iki kedim var. Şimdi ben yönetim planına uyup bunları sokağa mı atacağım? Yani bu durum daha akılcı bir çözüm müdür?
Okuyucumun sorusu çok karşılaştığım bir soru. Buna dair zaman zaman köşemde yanıtlar verdim. Ancak olayın önemine binaen yine bir özet yapmak isterim. Bazı görüşler olayı önemli görmemekte, neticede ortada bir hayvan var demekte, oysa benim gibi yağmurlu havada ezilmesinler diye yerdeki salyangozları toplayıp çimenli alanlara bırakan biri için olayın çok önemi vardır. Zira birinci husus, hayvan diye baktıklarımızın hepsi birer can taşır. Bizim de hiçbir canlıyı öldürmek veya işkence etmek gibi bir hakkımız yoktur. Sonra yaşayan canlıların varlığına ihtiyacımız vardır. Örneğin yaşlılar veya psikolojik rahatsızlıkların bir kısmında doktorlar hayvan beslemeyi önermez mi? Bir başka husus, bir aileye veya bir kimseye “Hayvan sevemezsin, besleyemezsin” demek onun özgürlüğünü kısıtlamak değil mi? Buna hakkımız var mı?
Artık geleyim yasaklamanın hukuki durumuna. Bizim Kat Mülkiyeti Kanunumuzda böyle bir yasaklama maddesi yoktur. Öyleyse yasaklama ve engelleme hukuki değildir. Ancak bu hususta yönetim planına bakılmaktadır. Yönetim planları “Yönetim tarzını, kullanma maksat ve şeklini, yönetici ve denetçilerin alacakları ücreti, yönetime ait diğer hususları düzenler.” Yani yönetim planı yasaklayıcı hükümler içermez, bunlar genel hükümlerde izlenir. Mesela bir bağımsız bölüm maliki veya kullananı komşuluk hukukuna aykırı davranırsa, onun hakkında uygulanacak maddeler vardır ve hakim bunları uygular. Komşuları rahatsız eden her tutum engellenir ve gerekirse o daire satılır. Peki okuyucumun bahsettiği gibi iki kedi besleniyor da hiç kimseyi rahatsız etmiyor ise bunu yasaklamak bir özgürlüğün engellenmesi değil midir?
Dolayısı ile hiç kimseyi rahatsız etmeyen hayvan beslemenin yasak olduğu hükmü özgürlüklere müdahaledir ve hiçbir şart altında desteklenemez ve uygulanamaz. Bu husus sadece zarar verici hayvanlar için uygulanabilir. Örneğin bazı saldırgan köpek cinsleri için geçerlidir ve zaten onları beslemek, üretmek ve satışa konu yapmak kanunen de yasaktır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 18.1.2022 tarihli bir kararı çok önemlidir. Bu kararda evcil hayvanların binadan ayrılmasına dair bakılan bir davada, hayvanın rahatsızlık verip vermediğinin yönetim planına rağmen araştırılmamış olması bozma nedeni olarak kabul edilmiştir. Netice yönetim planlarındaki “Evcil hayvan beslenemez” hükmü özgürlükleri kısıtlayıcı bir madde olup rahatsızlık tespit edilmedikçe tatbiki mümkün olmamalıdır.
