Kapora nedir?

Kiralama yapacakken emlakçılar kapora alıyor. Peki sözleşme yapılmaz ise bu kapora ne olur, yani iade mi alınır, yoksa ödendiği gibi orada mı kalır?  B.N.

Okuyucum öyle bir soru sormuş ki, adeta bir gün böyle bir soru ile karşılaşacağım korkusunun gerçekleşmesi gibi bir şey. Ne için bu kadar endişe ettim şimdi anlatacağım. Sebebi şu: Kanunlarımızda ‘Kapora’ diye bir tarif yok. Günlük hayatta bol bol kullandığımız bu kavram yasalarımızda YOK. Bu kelimenin anlamına gelen iki madde var, birinde diyor ki:

“MADDE 177- Sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Aksine sözleşme veya yerel adet olmadıkça, bağlanma parası esas alacaktan düşülür.

MADDE 178- Cayma parası kararlaştırılmışsa, taraflardan her biri sözleşmeden caymaya yetkili sayılır. Bu durumda parayı vermiş olan cayarsa verdiğini bırakır, almış olan cayarsa aldığının iki katını geri verir. Şimdi bunlardan hangisi kapora ve hangi madde kira sözleşmesi yapılmadan önce emlakçıya (daha doğrusu kiraya verene) ödenecek para? Bizler karşılaştığımız olaylarda bir miktar para ödüyorsak hiç sözleşme metnine, bu sözleşmenin kanıtıdır veya bu cayma parasıdır diye yazar mıyız? Kapora verdik deriz olur biter. Ancak hukuki yapı itibarıyla bu bir cayma parası değil denilse bunun bağlama parası yani kapora olduğuna işaret edilmiş olabilir ve sözleşmeden vaz geçildiğinde alınan parasının iadesi gerekir. Ancak bu bir cayma parası denildiğinde, cayma hakkı taraflara tanınmıştır. Buna eski tabirle Zaman-ı rücu denilir ki, cayma halında verilen para alanda kalır, alan cayarsa iki mislini iade eder. 

Şimdi ben olayın hukuki cephesini yazdım da, okuyucularım bunu tatbik edecek mi? Biliyorum ki her halde kapora adı altında bir miktar para ödeyecek ve sözleşmeye de kapora yazmasına karşın, sözleşme yapılmaz ise parasını aynen geri isteyecek. Bu açıklamam karşısında bari ödenen paranın akibetinin sözleşmede belirtilmesi ve sözleşme gerçekleşirse veya gerçekleşmez ise ödenen paranın ne olacağına dair bir cümle koyulursa paranın akibeti belli olur. Bu madde 177’ye göre bağlanma parası (pey akçesi) mı , 178’e göre cayma parası mıdır belli olsun. Tabii anlattığım husus sadece kira ilişkisi için geçerli değil, pek çok hukuki ilişki için geçerlidir, kira sadece yaygın bir örnektir