Mülkiyet hakkı anayasal haktır

Binamızda kat maliklerinin yarısı binanın yıkılıp yeniden yapılması taraftarı. Diğer yarısı ise buna karşı. Binamızın depreme dayanıksız raporu yok. Buna başvurmayı da istemiyorlar çünkü sağlam raporu gelecek. Bu durumda binamızın yıkılıp yeniden yapılması için kat maliklerinin tam iştiraki gerekmez mi?

Günümüzde yaşadığımız şu deprem riski korkusu adeta yeni bir piyasa oluşturdu. Bir binanın bakanlıkça yetkilendirilmiş heyetler tarafından depreme dayanıksız raporu verilmesi halinde, yine kamu kararı ile ve belediyelerin girişimi ile yıkılacağı, belediyenin girişiminden önce de kat maliklerinin bu işlemi yapması gerektiği hususları düzenlendi. Sonraları birtakım değişiklikler yapıldı. Kentsel dönüşüm adı altında yarıdan bir fazla oyla binaların yıkılması imkanı tanındı. Sonra bu husus tartışmalara yol açtı. Yani okuyucumun sorusunun değerlendirilmesi aşamasına gelindi. Şöyle: Bir bina için depreme dayanıksızdır raporu verilmediği hallerde yine de binayı yıkıp yeniden yapmak istersek, bu halde bütün kat maliklerinin tam oyunun alınması gerekir. Zira konu artık depremden korunma aşamasını geçip işin ticarete dönüştüğü anlamına gelir ve bazı kat maliklerinin muhalefetine rağmen binanın yıkılması girişimi, mülkiyet hakkına tecavüz anlamı taşır.

Hukuki her işlemde mülkiyet hakkının düşünülmesi birinci ve önemli husustur. Yani “ben yarıdan bir fazla oyla binayı yıkarım” denilemez. Kentsel dönüşüm mülkiyet hakkını (ki mülkiyet hakkı Anayasal bir haktır) bertaraf edecek bir husus değildir. Dolayısı ile bina sağlam ise, tüm kat malikinin olumlu kararı ile yıkılır ve yine tüm kat maliklerinin onayı ile inşa edilir. Bunun dışında depreme dayanıksızlık raporlarının dahi teknik yönden, detaylı inceleme sonucu verilmesi taraftarıyım. Zira artık kendini müteahhit ilan eden bir kesim, vatandaşı olumsuz yönde etkileyip korkutarak ‘inşaatçılık’ yapmakta, akıllara gelmeyecek türde ihtilaflara neden olmaktadır. Bugün özellikle zemini sağlam semtleri bir akış vardır ki yüksek bedeller söz konusudur. İşte bunlara bakıp teknikten ayrılmadan gerçek ihtiyaç araştırılmalıdır.