Giriş
İşyerimi 3 Eylül 2026’da kiraya verdim, kiracı ile yaptığımız sözleşmede kira başlangıcı olarak 12 Eylül görünüyor. Bu sözleşme sırasında da bir yıllık kira (yüzde 20 düşülerek) bana ödendi. Sözleşmeyi yapıp anahtarları teslim ettim ama ayın 18’inde kiracı beni arayıp kiralamaktan vazgeçtiğini söyledi. 24 Eylül’de noterden ihtarname gönderip üç aylık kira bedelini kesip geri kalan kira bedeli ile teminatın iadesini istiyor, anahtarları da notere bırakmış. Kiracının böyle bir vazgeçme hakkı var mı? Var ise stopajı ödemesi gerekmez mi?
İşte vatandaşın problemine yanıt bu kadar çabuk gelebilir, işler 24 Eylül’de karışmış, biz bugün üç gün içinde çözmeye çalışacağız. Efendim taraflar arasında 3 Eylül’de anlaşılmış ama sözleşmenin başlangıcı 12 Eylül, yani artık taraflar arasında bir kira akdi oluştu. Bir işyeri kirası olduğu için de musakkaf dediğimiz çatılı işyeri kirası. Bunun önemi şurada: Şayet gayrimusakkaf dediğimiz çatısız işyeri olsaydı farklı bir sonuç çıkacaktı. Bugünkü durumda kiracının sözleşmeyi feshetmesi için ya kira dönemi sonunu bekleyecekti veya fesih için haklı bir neden oluşacaktı. Ancak anlatılan olayda bunlardan hiçbiri yok. O halde fesih haksız bir fesih. Böyle bir durumda kiracıya “Hayır bu yerde devam et“ denilmeyeceğine göre sözleşme son bulur ama kiraya verenin olabilecek zararları kiracı tarafından karşılanır.
Bu durumda akla gelen en yakın zarar yeniden kiralanana kadar geçecek boş zamandır. Kiracı bunun da farkında ki, üç aylık kiranın kiraya verende kalmasını, geri kalan peşin ödemenin iadesini istiyor. Doğrusu böyle bir ihtilafta da iş mahkemeye yansırsa mahkeme de yeniden kiralama süresini bilirkişiye tespit ettirir ve takribi zararı hesaplattırır. Bugün için ben kendilerine üç aylık zarar yeterlidir diyemiyorum ancak bu hususun araştırılması lazım. Örneğin işyeri öyle bir yerdedir ki bir ayda bile yeni kiracı bulunabilir. Dolayısıyla bu durum göz özüne alınarak mutabakata varılabilir.
Okuyucum stopajı da sormuş. Bilindiği gibi stopaj brüt kira bedeli içinde olur. Bunun için kira sözleşmesinin kira bedeli maddesine bakmak lazım, şayet ödenen kira brüt üzerinden ödenmiş ise stopaj zaten bunun içinde vardır. Ancak bunun doğrusu, kiraya verene kiranın net olarak ödenmesi, stopajın kiracı tarafından vergi dairesine ödenmesi şeklindedir, yani stopaj kiracının borcudur, okuyucuma ödenen büyük ihtimalle net kiradır, stopaj kiracı tarafından vergi dairesine ödenecektir. Yani stopaj borcu zaten kiracının maliyeye olan borcudur. Kiralananda özel olarak bu kiracı tarafından yapılmış bir tahribat yok ise aklıma başka bir tazminat nedeni de gelmiyor. Sanki bu üç aylık kiranın muhafazası ile sözleşmenin sonlandırılması hususunda bir anlaşma uzaktan baktığımızda uygunmuş gibi duruyor, ancak işyerinin konumu ve sözleşme içeriğini görmediğim için bir meslektaşım tarafından gözden geçirilmesi hususunu da her zaman önermekteyim.
