230 GÜN ASKERLİK BORÇLANMASI YETERLİ

Salı, 18 Mayıs 2010 - 05:00

Soru: 20 Şubat 1965 doğumluyum. 11 Ocak 1989’da SSK’lı oldum. 7642 gün prim ödedim. Askerliğimi sigortalı olmadan önce 18 ay yaptım. Askerlik süremin kaç gününü borçlanmam gerekir? Ne zaman emekli olabilirim? Üstün UÇAR

Cevap:
25 yıl sigorta, 5450 gün prim ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemesiniz de 51 yaşınızı dolduracağınız 20 Şubat 2017’de emekli olabilirsiniz.
Askerlik sürenizin 230 gününü borçlanmanız halinde, başlangıç tarihiniz 230 gün geri gider. Böylece 25 yıl sigorta, 5375 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabi olarak 50 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Sonuç olarak 230 gün askerlik borçlanması ile bir yıl erken emekli olursunuz.

SSK’dan emekli olmanız daha iyidir
Soru: 1994’ten beri Bağ-Kur’lu bir bayanım. 14 basamağa kadar geldim. Yeni yasayla 2009’da 405 lira, 2010’da 498 lira aylık prim ödüyorum.
1) Prim oranını artırmam SSK’lı gibi emeklilikte yüksek maaş sağlar mı? 2) SSK’lı olmam daha mı avantajlıdır?  A.ÖZER

Cevap: 1)
Kısa süreli (bir, iki yıl gibi) yüksek prim ödemesi emekli aylığını artırmaz. Ancak uzun süre (5, 10 yıl gibi) prime esas kazanç tutarının üst sınırı üstünden (bugün için 4 bin 738 lira 50 kuruş) prim öderseniz emekli aylığınız artar.
2) Son 1260 gün priminizi sigortalı çalışarak ödemeniz halinde, SSK şartlarıyla emekli olabilirsiniz. SSK’dan emekli olmanız daha iyidir (doğum tarihinizi ve başlangıcınızı tarih olarak bildirdiğinizde daha net bilgi verebiliriz).

Askerliğinizin 256 gününü borçlanıp hemen emekli olabilirsiniz
Soru: 27 Temmuz 1962 doğumluyum. 1 Şubat 1981’de SSK’lı oldum. Kasım 1982’de askere gittim. 1984’te SSK’ya devam ettim. 3679 gün primim var. 1140 gün isteğe bağlı prim ödedim. Ne zaman emekli olabilirim? Saffet TAŞ/İstanbul

Cevap:
25 yıl sigorta, 5075 gün prim ve 46 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizin 256 gününü borçlanarak, 4819 gün olan prim ödemenizi 5075 güne tamamlayarak hemen emekli olabilirsiniz.
Askerlik borçlanması yapmazsanız, 256 gün daha prim ödeyerek, 4819 gün olan prim ödemenizi 5075 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

Düşük emekli aylıkların yükseltilmesi için yasa gerek
Soru: 11 Haziran 1984’te devlet sektörü iplik fabrikasında işe başladım. 1996’da fabrika satıldı. 2000 yılında 12’nci basamaktan tarım Bağ-Kur’u yatırdım. Fabrikada çalıştığım sürede askerlik borçlanmamı da yatırdım.
2005’te 4/C’li olarak milli eğitim kurumunda çalıştım. 15 Mayıs 2009’da emekli dilekçemi verdim. Fakat bana az maaş bağlandı. Bu konuda ne yapabilirim? Recep KILIÇ

Cevap:
Emekli aylığı tutarı, ortalama aylık kazanç tutarı ile aylık bağlama oranının çarpılması suretiyle bulunuyor. Ortalama aylık kazanç tutarını yükseltmek için, çalışma süresi için de prime esas kazancın tavan tutarı veya tavana yakın tutar üstünden prim ödemek gerekiyor. Aylık bağlama oranını da prim ödeme gün sayısı belirlediğinden, aylık bağlama oranını yükseltmek için, uzun süre prim ödemek lazım.
Yaptığınız işlerde asgari ücret veya bir miktar üstündeki kazanç tutarından prim ödendiği anlaşılıyor. Taban aylık tutarı üstünden yani, 620, 630 lira civarında aylık bağlanmış olmalı. Maalesef emekli aylıkları çok düşük. Sosyal güvenlik kurumlarının bozuk mali yapılarından dolayı, son yıllarda yapılan düzenlemelerle, emekli aylıklarının tutarı daha da düşürülüyor.
25 yıl sonra emekli olan sizin şartlarınızdaki kişi, bugünkü verilere göre, asgari ücretin yüzde 35’i kadar aylık alacak (yaklaşık 260 lira). Ancak toplum, intibak yasası çıkarılarak emekli aylıkları arasındaki uçurumun giderilmesi ve aylıkların yükseltilmesi beklentisine girdi. Umarız çıkarılır da geçim sıkıntısı altında ezilen emeklilerimiz bir parça nefes alır.

Basın işindeki çalışmanız sayesinde 4 yıl 22 gün erken emekli olacaksınız
Soru: 16 Ekim 1969 doğumluyum. 30 Temmuz 1986’da SSK’lı oldum. 5850 günü basın işinde olmak üzere, 7170 gün prim ödedim. Ne zaman emekli olabilirim? M.KARA

Cevap:
25 yıl sigorta, 5375 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabisiniz. Yeni yasa ile 1 Ekim 2008’den itibaren yıpranma alan işler arasından çıkarılan basın işindeki çalışmanızdan dolayı, 1462 gün itibari hizmet süresi kazanmaktasınız.
İtibari hizmet süresi, sigorta süresine eklenirken, emeklilik için aranan yaş haddinden düşmektedir. İtibari hizmet süresi ile sigorta süresi şartını yerine getiriyorsunuz. 50 yaş şartı da 45 yaş 11 ay 8 güne düşüyor. Prim ödemeniz de yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz dahi, yaş olarak 45 yaş 11 ay 8 günü dolduracağınız 24 Ekim 2015’te emekli olabilirsiniz.

Fasılalarla çalışılsa da tüm çalışma süresi için kıdem tazminatı alınır
Soru: 10 yıldır bir temizlik firmasında çalışıyorum. Ancak, her yıl girdi-çıktı yapıyorlar. Kıdem tazminatını nasıl alabilirim?  Veli KARADOĞAN

Cevap:
Bir yıllık çalışmadan sonra kıdem tazminatı hak ediliyor. Piyasada bazı firmaların, bu bir yılı doldurmamak için çalışanların sürekli girdi-çıktı yaptığı görülüyor. Ancak, aynı işverenin aynı veya değişik işyerlerindeki tüm çalışma süreleri kıdem tazminatının hesabında dikkate alınır. İleride işyerinden ayrıldığınızda, mahkeme yoluyla da olsa tüm çalışma süreleriniz için kıdem tazminatı alabilirsiniz.

Birden fazla dairede hissedar olduğunuzdan Emlak Vergisi ödemeniz gerekiyor
Soru: Miras yoluyla kalan 100 metrekarelik iki ayrı daireye yüzde 25’er oranda hissedarım. Hisselerimi toplarsak 100 metrekarelik dairenin yarısına sahibim. Yani yarım dairem var diyebiliriz. Emekliyim.
Çalışmadığımdan dolayı emekli aylığımdan başka gelirim yok. Yarım daire için Emlak Vergisi ödemem gerekiyor mu? 150, 200 metrekare dairesi olan emekli arkadaşlarım vergi ödemiyor. Belediye benim vergi ödememi istiyor. Vergi ödememek için ne yapmam lazım? Murat

Cevap:
Belediye haklı. Emlak Vergisi ödemeniz gerekiyor. Türkiye sınırları içinde brüt alanı 200 metrekareyi aşmayan tek meskeni olan ve emekli aylığından başka geliri olmayanlara Bakanlar Kurulu’nca getirilen sıfır oranlı Emlak Vergisi uygulamasından yararlanarak, Emlak Vergisi ödememek için, tek daireye sahip olunması gerekiyor.
Düşük oranla da olsa birden fazla daireye hissedar olduğunuzdan maalesef Emlak Vergisi ödemek zorundasınız. Hissenizin birini eşinize ve çocuğunuza devrederseniz, kalan tek dairedeki hisseniz için Emlak Vergisi ödemezsiniz.