5300 gün prim, 49 yaşla emekli olabilirsiniz

Perşembe, 04 Mart 2010 - 05:00

Soru: 15 Ekim 1964 doğumluyum. 5 Kasım 1984’te askere gittim ve 18 ay (540 gün) askerlik yaptım. Askerlikten sonra sigorta başlangıç tarihim 1 Ekim 1987’dir. Askerlik borçlanmasını yaptım. Ne zaman emekli olabilirim? LOKMAN

Cevap:
Sigorta başlangıç tarihinden önce yaptığınız askerlik sürenizi borçlanmanız, başlangıç tarihinizi 540 gün geri götürerek emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 49 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor. 5300 gün prim ödemeniz şartıyla, 49 yaşınızı dolduracağınız 15 Ekim 2013 tarihinde emekli olabilirsiniz.

Kira geliri beyan eden çocuğunun dersane masrafını gelirinden düşebilir
Soru: Kira gelirinden başka gelirim yok. Her yıl kira beyan ederek gelir vergisi ödüyorum. 2009 yılı kira gelirlerimi mart ayı içinde beyan edeceğim. Üniversite hazırlık için dersaneye giden bir çocuğum var. Sorum şu: Diğer Gelir Vergisi mükellefleri gibi ben de çocuğumun dersane masrafını kira gelirimden düşebilir miyim? M.DEMİR

Cevap:
Beyan edilen gelirin yüzde 10’unu aşmaması, Türkiye’de yapılması, Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerden alınan belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocukları için yapılan eğitim ve sağlık harcamaları, beyanname üstünde beyan edilen gelirden düşülebilmektedir (GVK.Md. 89/1-2).
Yasada küçük çocuğun eğitim ve sağlık giderlerinin beyan edilen gelirden belli şartlarda indirileceğini hüküm altına almıştır. Ancak küçük çocuğun tarifi yapılmamıştır. Küçük çocuk ibaresinden mükellefle oturan ve geçimi mükellef tarafından sağlanan 18 yaşını doldurmamış çocuğun anlaşılması gerekir.
Sonuç olarak sizinle oturan ve geçimini sağladığınız çocuğunuz 18 yaşını doldurmamışsa, üniversiteye hazırlık dershanesine yaptığınız harcamayı, beyan ettiğiniz gelirin yüzde 10’unu aşmaması ve dershaneden alacağınız fatura ile tevsik etmeniz şartıyla, beyanname üstünde beyan edeceğiniz kazançtan düşebilirsiniz.

Emekli aylığını prim ödenen kazanç ve prim gün sayısı belirliyor
Soru: 5 Ekim 1964 doğumluyum. SSK’lı olarak 15 Mayıs 1983’te sigortalı işe başladım. Şu ana kadar çalışıyorum. Prim olarak emekliliğimi doldurdum. Yaşı bekliyorum. Prim gün sayım 8450 gün, yaştan emekliliğim 5 Ekim 2011’de dolacak. 2011’de 9000 iş gününü doldurmaktayım. Ne kadar maaşa bağlanır? Şu anda çalışmamın bana faydası ya da zararı var mı?
SSK genel müdürlüğüne askerliğimi yatırmak için müracaat yaptım. Faydası ya da zararı olur diye bir şey söylenmedi, hiçbir cevap gelmedi. Sigortam askerden önce başladığı için güne değil de prime yansıyor. Askerliğimi yatırırsam 9500 iş gününü buluyor. Bu konularda bana bilgi vermenizi rica ediyorum. İbrahim KARAKAYA

Cevap:
Sigorta başlangıç tarihinden sonra yaptığınız askerlik sürenizi borçlanmanız emekli olacağınız tarihi değiştirmediğinden, borçlanmanıza gerek yok. Prim ödemeniz yeterli olduğundan sorunuzda da belirttiğiniz gibi 47 yaşınızı dolduracağınız 5 Ekim 2011’de emekli olabilirsiniz. Emekli aylığınızın tutarını çalışma döneminizdeki prime esas kazanç tutarlarınız ile prim ödeme gün sayılarınız belirliyor.
Şayet bugüne kadar prime esas kazanç tutarının alt sınırı (asgari ücret) üstünden prim ödemişseniz, emekli olacağınız tarihe kadar çalışmanızın emekli aylığına faydası olmaz. Taban aylık uygulaması nedeniyle aynı tutarda aylık alırsınız. Yaklaşık 600 TL civarında.
Ancak, geçmişte prime esas kazancın üst sınırı üstünden prim ödemişseniz, emekli olana kadar aynı şekilde prim ödemeye devam etmek yararlı. Prim ödeme gün sayınız artığında aylık bağlama oranınız, dolayısıyla emekli aylığınız artar.

Bugün için emekli ikramiyesini ancak yargı yoluyla alabilirsiniz
Soru: 1965-1982 yılları arasında toplam 18 yıl 6 ay Emekli Sandığı’na bağlı olarak değişik hizmetlerde çalıştım. 1982’de istifa edip ayrıldım. Herhangi bir tazminat almadım. Sonra SSK’dan isteğe bağlı sigorta yaptırarak emekli oldum.
Şimdi Emekli Sandığı’ndan tazminat alabilir miyim? Alabilirsem nereye ve nasıl başvuracağım konusunda bana yardımcı olursanız memnun olacağım. Ali ÖZBEK

Cevap:
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı, Remi Gazete’de yayımlandığı 5 Haziran 2009 tarihinden bir yıl sonra, yani 5 Haziran 2010 tarihinde yürürlüğe girecek. Hukuki bir boşluk doğmaması için, idare en geç 5 Haziran 2010 tarihine kadar Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı gerekçeleri doğrultusunda yeni bir düzenleme yapacak.
Henüz yapılmış bir düzenleme mevcut olmadığından, eski yasa yürürlükte. Dolayısıyla, bugün de başvuru yapsanız emekli ikramiyesi alamazsınız. Mahkemeler daha önce sizin durumunda olup, emekli ikramiyesini almak için dava açanlara, Anayasa Mahkemesi kararı ortaya çıktıktan sonra emekli ikramiyesi alabilir yönünde kararlar veriyor. Emekli Sandığı’ndan emekli ikramiyenizi talep edip, ret yazısı geldiğinde İdare Mahkemesi’ne dava açarak, yargı yoluyla emekli ikramiyesi alma şansınızı denemekte yarar var.

Yaş haddinden emeklilik için 55 yaşı beklemelisiniz
Soru: Şirket ortaklığımdan dolayı aktif Bağ-Kur’luyum. Bağ-Kur başlangıç tarihim 2 Aralık 1994’tür. Doğum tarihim 22 Şubat 1958’dir. 26 Şubat 2010 tarihi itibarıyla toplam 15 yıl 2 ay 25 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? Veya kısmi emekli olabilir miyim? Aynur SUSUZLUOĞLU

Cevap:
Emekli olmak için, 20 tam yıl prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemenizi 20 tam yıla tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz (Ara vermeden prim öderseniz Ocak 2015’te). Yaş haddinden emekli olmak için, 15 tam yıl prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan 55 yaşınızı dolduracağınız, 22 Şubat 2013 tarihinde emekli olabilirsiniz.

EMEKLİ OLACAĞINIZ YAŞ 55
Soru: 1976 doğumluyum. 15 Mart 1995’ten beri sigortalıyım. Kaç yaşında emekli olurum? Hakan CÖMERT

Cevap:
Emekli olmak için, 25 yıl sigortalılık süresi, 5750 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. 5750 gün prim ödemiş olmak şartıyla, 2031’de 55 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.