Eksen genişledi, yaralar sarılıyor

Cuma, 02 Temmuz 2010 - 05:00

Türkiye’nin dış politikadaki ekseninin kaymadığını tam tersine büyük oranda genişlediğini görmek için 24 saat Brüksel’de kalmam yetti. Avrupa Birliği ile yürütülmekte olan tam üyelik müzakerelerinde “Gıda Güvenliği” başlığının açılmasını izlemek için gittiğim Brüksel’de aynı anda tanık olduğum onlarca gelişme Türkiye’nin uluslararası ilişkilerde dünyanın en yüksek seviyede ilgi alanına yerleştiğini gösteriyor.

TÜSİAD Başkanı Ümit Boyner Amerika’da Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’la görüşmesinin ardından bu kez de Brüksel’de en üst düzeyde karşılandı. Boyner, Türkiye’de henüz hiçbir liderle bir araya gelmeyen Avrupa Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy tarafından kabul edildi.

Biz, Tarım ve Köy İşleri Bakanı Mehdi Eker ile Devlet Bakanı Egemen Bağış’la yeni açılan “Gıda Güvenliği” faslının ayrıntılarını konuştuğumuz sıralarda TÜSİAD Başkanı Ümit Boyner Brüksel’deki muhataplarına Türkiye’nin Avrupa’nın geleceği açısından neden önemli olduğunu çarpıcı örneklerle ortaya koyuyordu.

Aynı saatlerde Avrupa Parlamentosu’ndaki “Türkiye’deki demokratik değişim” konulu panelde, Türk akademisyenler Türkiye’nin Avrupa demokrasisi açısından neler olduğunu anlatıyordu.

Dışişleri bile bilmiyordu!

Brüksel’de yapılan bir görüşme ise dünyayı hem şaşırttı hem heyecanlandırdı. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Brüksel’deki Türk bakanların bile bilmediği bir görüşme planıyla İsrailli Sanayi Bakanı Binyamin Ben Eliezer ile görüştü.

Peki bu görüşmenin siyasi alt yapısı nasıl hazırlandı?

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Barack Obama, Kanada’nın Toronto şehrinde bir araya geldiği Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin uçurumun eşiğine gelmesinden büyük endişe duyduğunu açıklamıştı. Obama, açılan yaranın sarılabilmesi için her iki tarafı da en üst seviyede gayret göstermeye davet etmişti.

Türk ve İsrailli bakanlar arasında gerçekleşen görüşmenin temelleri Kanada’daki işte bu görüşmede atıldı. Washington yönetimi, Amerika’daki güçlü Yahudi lobisinin de isteği doğrultusunda iki ülke bakanları arasında temas kurulmasını talep etti. İsrail ile ilişkilerin tamamen kopmasını istemeyen Türk tarafı da Amerikan yönetiminden gelen bu taleplere olumlu yaklaştığı için İsrail kabinesinin Türkiye’ye en sıcak bakan Ben Eliezer ile Davutoğlu arasında görüşme ayarlandı. Böyle bir buluşma gerçekleşeceğini Dışişleri Bakanlığı’nda da çok az kişi biliyordu. Türkiye- İsrail gerginliğinin giderek tehlikeli boyutlara ulaştığı bir dönemde böyle bir görüşmenin gerçekleştirilmiş olması çok önemli. Tel Aviv ile Ankara arasındaki yakın ilişkilerin raydan çıkmasının ne kadar olumsuz sonuçlar doğurabileceğini geçtiğimiz birkaç hafta içinde gördük. Türkiye’nin sertlik dozuna ince ayar vermesi ve İsrail’in bazı konularda geri adım atmasıyla tansiyonun düşeceğine inanıyorum.

Bağış, Eker ikilisinin başarısı

Avrupa Birliği ile “Gıda Güvenliği” faslının açılmasında Tarım ve Köy İşleri Bakanı Mehdi Eker ile Devlet Bakanı Egemen Bağış’’ın başarılı çalışmalarının büyük etkisi oldu. Bağış’’a bağlı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği görevini yürüten Büyükelçi Volkan Bozkır ve arkadaşları da bu zorlu sürecin tamamlanmasına ciddi katkı sağladı. Avrupa’da bir işin başarıya ulaşması için kurulan ikili ilişkilerin de önemi var. AB Dönem Başkanı İspanya Dışişleri Bakanı Angel Miguel Moratinos Brüksel’deki basın toplantısında öyle bir konuşma yaptı ki ancak bir Türk bakan Türkiye’yi bu kadar iyi savunabilirdi. Fransa ve Almanya’nın Türkiye konusunda süreci yokuşa sürdüğü bir ortamda Moratinos gibi dostlarımızın da olduğunu bilmek Brüksel’deki Türk delegasyonuna moral verdi. Tarım Bakanı Mehdi Eker ile yarın saat 11.00’den itibaren 24 televizyonunda canlı yayın konuğum olacak. Pazar günü ise saat 10.00’dan itibaren yine 24’te bu kez Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Ömer Dinçer’i ağırlayacağım.