İşe girerken işvereni yanıltana tazminat yok

Pazar, 26 Haziran 2011 - 05:00

Soru: Bir kargo şirketinin taşeron kadrosunda çalışıyordum. Yüklenici kargo şirketi eski hükümlü olduğumdan dolayı iş hakkımı feshetti. Bu konuda hangi mahkemeye nasıl başvurmalıyım? Kargo şirketinde 7 ay gibi bir süre çalıştım. Sonra işten ayrıldım. Bundan 2 ay önce aynı işyerime yeniden dönmüştüm. Ama eski hükümlü olduğumdan ve sabıkalı olmamdan dolayı işten çıkarıldım. Özgür ŞAFAK Cevap: Sorunuzdan işe girdiğiniz sırada sabıka kaydınızı vermediğiniz veya sabıkanızın olmadığını beyan ederek, işvereni yanılttığınız anlaşılmaktadır. İşveren sabıkanızı tespit ettiğinde, İş Kanunu’nun 25/2’nci maddesi gereğince, iş sözleşmesi yapılırken işvereni yanılttığınız sonucuna vararak, sözleşmenizi haklı olarak feshetmiş olabilir.

[[HAFTAYA]]

Şayet durum böyleyse tazminat alamazsınız. Ancak, sabıka kaydını işe girerken vermişseniz, yani işveren sabıkalı olduğunuzu bile bile işe almış ve iki ay çalıştırdıktan sonra işinize bu sebeple son vermişse, iki haftalık ücretiniz tutarında ihbar tazminatı alabilirsiniz.

Doğum borçlanması emekli olana kadar her zaman yapılabilir

Soru:
Eşim 5 Nisan 1959 doğumlu. 19 Ağustos 1975’te SSK’lı oldu. 974 gün primi var. Evlendikten sonra bir daha çalışmadı. Bir çocuğu var. 3600 günden nasıl emekli olabilir? Doğum borçlanmasını ne zaman yapmalıyız?  M. KALKAN Cevap: Eşiniz 8 Eylül 1999 itibarıyla 18 yıldan fazla süredir sigortalı olduğundan bu tarihte yürürlüğe konan ve emekli olmayı zorlaştırdığından toplumda ‘mezarda emeklilik yasası’ olarak adlandırılan 4447 sayılı kanuna tabi olmadan, eski yasa şartlarıyla emekli olacak. Eski yasaya göre; yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabi. Doğrum borçlanmasıyla 720 gün kazanarak primini 1694 güne yükseltebilir. Doğum borçlanmasını emekli olacağı tarihe kadar her zaman yapması mümkün. Doğum borçlanmasından sonra 1904 gün daha prim ödeyerek toplam primini 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir.

İşveren yıllık izni bölemez

Soru: İşveren yıllık izni bölerek kullandırabilir mi?  Cemile Cevap: İşveren yıllık ücretli izni bölerek kullandıramaz. Ancak işçi ile anlaşmak şartıyla, bir bölümü on günden az olmamak üzere en çok üçe bölerek kullandırabilir.

12 aydan eski isteğe bağlıya prim borcu ödenemiyor

Soru: 1 Haziran 2008’de isteğe bağlı sigortaya giriş yaptım. 2 ay prim yatırdıktan sonra 1 Ekim 2008’de Bağ-Kur’a geçiş yapıldı. 15 Aralık 2010’da Bağ-Kur’a prim borcumu ödemeye gittiğimde 27 ay (810 gün) prim borcumun olduğu, karşılık olarak 7100 lira yatırmam gerektiği, yalnız yapılandırma talebinde bulunursam borcumun daha da düşeceği ve ödeme kolaylığının sağlanacağı beyan edildi. Bunun üzerine borcumu yapılandırma talebinde bulunmaya gittiğimde herhangi bir prim borcumun bulunmadığı, hiçbir şekilde ödeme yapamayacağım söylendi. Kurum yetkilileriyle görüştüm. 27 aylık borcumun sadece 12 aylık kısmını yatırabileceğim, geriye kalan 15 aylık kısmını yatıramayacağım, o hakkımın kaybolduğu belirtildi. Ben de sadece 12 aylık prim borcumu yatırmak zorunda kaldım. Bu durum karşısında hangi mercilere başvuru yapmalıyım? Nasıl bir yol izlemeliyim? Rahmi AYDIN Cevap: 1 Ekim 2008’de yürürlüğe konan yasaya göre; isteğe bağlı prim borcundan geriye doğru 12 ayın borcu ödenebiliyor. 12 aydan geride kalan ayların primi ödenemiyor. Ödense bile yersiz ödeme sayılıyor. Yersiz ödenen prim, sigortalının talebi üstüne ya prim borcuna mahsup ediliyor ya da iade ediliyor. Nitekim, prim borçlarını yeniden yapılandırmasına imkân sağlayan, Torba Yasa olarak adlandırılan 6111 sayılı Yasa’nın, isteğe bağlı prim borçlarına ilişkin, 12/1-b maddesi, ‘... Kasım 2010 ve daha eski aylara ait olup, başvuru tarihi itibarıyla, ödeme imkanı ortadan kalkmamış olan isteğe bağlı sigorta primi...’ hükmünü içeriyor.

Düşürülen rapor oranı için dava açabilirsiniz

Soru: 11 yıldır ağrılı romatizmal hastalığım var. 1990’da SSK’lı oldum. 1800 gün primim var. Üniversite hastanesinden aldığım rapordaki işgücü kaybı oranı yüzde 73. SGK İl Müdürlüğü değerlendirilmek üzere dosyamı bölge müdürlüğüne gönderdi. Verilen cevapta, işgücü kaybım üçte iki oranında görülmediğinden malulen emekli olmamın imkânsız olduğu belirtildi. Ne yapabilirim? Veli ÖZAY Cevap: 10 yıl sigorta, en az 1800 gün prim ve en az yüzde 60 işgücü kaybı şartları aranıyor. Malulen emekli olmak için alınan sağlık raporu ve eklerinin raporun Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sağlık kurulunca da onaylanması üzerine malulen emekli olunuyor. İlk defa sigortalı olduğu tarihte hastalığı ve rahatsızlığı olanlar malulen emekli olamıyor. 1 Ekim 2008’den beri malulen emekli olmak için aranan işgücü kaybı oranı (yüzde 66.66’dan) yüzde 60’a indirilmiş bulunuyor. Bu tarihten sonraki başvurularda yüzde 60 oranı aranmaktadır. İşgücü kaybı rapor oranınızın düşürülmesine dava açabilirsiniz. İş göremezlik oranınız mahkemece tespit edilebilir.


Emekli olmak için 49 yaşı da doldurmanız gerek

Soru: 1 Mart 1967 doğumluyum. 1 Temmuz 1985’te SSK’lı oldum. 7000 gün primim var. Ne zaman emekli olabilirim? İbrahim SEDEFOĞLU Cevap: 25 yıl sigorta, 5300 gün prim ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de 1 Mart 2016’da emekli olabilirsiniz.


8 Şubat 2012’de emekli olabilirsiniz


Soru: 8 Şubat 1963 doğumluyum. 1 Aralık 1987’de SSK’lı oldum. 6300 gün primim var. SSK girişim askerlikten sonradır. Askerliğimi 18 ay olarak borçlanıp ödedim. Ne zaman emekli olabilirim?  Osman ÖZGÜR/İstanbul Cevap: Askerlik borçlanması başlangıç tarihinizi 18 ay geri götürerek 25 yıl sigorta, 5300 gün prim ve 49 yaş şartlarına tabi olmanızı sağlıyor. Priminiz yeterli olduğundan, 8 Şubat 2012’de emekli olabilirsiniz.