Uzmanı uyardı: Bu hormonların bozukluğu kilo almaya neden oluyor!
Birçok kişi dönem dönem kilo problemi yaşar ve önlem almaya çalışır. Önlem alırken ise genellikle kulaktan dolma bilgiler ya da başka kişiler üzerinde işe yaramış yöntemler denenir. Fakat her yöntem herkes de aynı etkiyi göstermez. İdeal kiloyu hesaplamak ve vücut endeksine göre hareket etmek kişinin kilo vermesini çok daha kolaylaştırır. Dahiliye Uzmanı Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, beslenme bozukluklarının neden olduğunu ve nasıl geçeceği konusunda bilgi verdi.

Birçok kişi dönem dönem kilo problemi yaşar ve önlem almaya çalışır. Önlem alırken ise genellikle kulaktan dolma bilgiler ya da başka kişiler üzerinde işe yaramış yöntemler denenir. Fakat her yöntem herkes de aynı etkiyi göstermez. İdeal kiloyu hesaplamak ve vücut endeksine göre hareket etmek kişinin kilo vermesini çok daha kolaylaştırır. Dahiliye Uzmanı Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, beslenme bozukluklarının neden olduğunu ve nasıl geçeceği konusunda bilgi verdi.

Büşra Eracun Akkaya / Posta.com.tr | Dahiliye Uzmanı Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, vücut kitle endeksi hesaplama formülünü ve ideal kiloya ulaşmak için uygulanacak yöntemleri anlattı.

Günümüzde birçok kişinin problemi olan fazla kilo, önlem alınmazsa bazı sağlık problemlerine de yol açabileceğini söyleyen Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, "Obezite çağımızın en önemli problemlerinden biridir. Bahar aylarına yaklaşırken hem sağlıklı bir yaşama, hem de hoş bir görünüme sahip olmak için ideal kilomuza ulaşmamız çok önemlidir. .Öncelikle vücut kitle indeksinizi hesaplamak ve ideal kilonuzu belirlememiz gereklidir" dedi.

Vücut kitle indeksi, vücut ağırlığının boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle (kg/m²) hesaplanır diyen Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, vücut kitle endeksi sınırlarını sıraladı:
• 18, 5 kg/m² ‘nin altındaki sonuçlar: İdeal kilonun altında
• 18, 5 kg/m² ile 24, 9 kg/m² arasındaki sonuçlar: İdeal kiloda
• 25 kg/m² ile 29, 9 kg/m² arasındaki sonuçlar: İdeal kilonun ü stü nde
• 30 kg/m² ile 39, 9 kg/m² arasındaki sonuçlar: İdeal kilonun çok üstünde (obez)
• 40 kg/m² üzerindeki sonuçlar: İdeal kilonun çok üstünde (morbid obez)

"Erkeklerde bel çevresi 94 cm’yi geçerse artmış risk" diyen Fatma Özenç Turşak, "102 cm’yi geçerse yüksek risk olarak görülür. Bu oran kadınlarda ise 80 cm’yi geçerse artmış risk, 88 cm’yi geçerse yüksek risk olarak kabul edilir" dedi.
Vücut yağ oranlarını açıklayan Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, "Yetişkin bir erkeğin vücut yağ oranı % 12-18'i, kadınların ise % 20-28 oranında olması beklenir. Vücut yağ oranının erkeklerde % 25; kadınlarda ise % 30'un üzerine çıkması obezite ile ilişkilendirilir" dedi.

İnsülin direnci, tiroid ve kortizonun kilo vermekle doğrudan bağlantısı olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, "8-10 saatlik açlık sonrası alınan kan şekeri ile açlık insülin düzeyi birbiri ile çarpılarak, 405'e bölünür ve HOMA-IR denilen insülin direnci düzeyi ortaya çıkar. Çıkan sonuç 2.5 ü zerinde ise, kişide insülin direnci var demektir. İnsülin direnci, vücudun insülinin etkisine cevap vermediği durumu tanımlar, bu nedenle glikozun normal düzenleyici mekanizmaları bozulur. Kişide insülin direncinin yaygın risk faktörleri; obezite, bel çevresinde yağlanma, 45 yaş üstü bireyler, hareketsiz yaşam tarzı ve hipertansiyondur. İnsülin direnci tedavi edilmezse , Tip 2 diyabet veya kalp hastalığı ve yağlı karaciğer hastalığı gibi diğer metabolik sendrom durumların gelişmesine yol açabilir" dedi.

Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak insülin direnci belirtilerini açıkladı:
• Çok su içme, sık idrara çıkma
• Yemek sonrası uyku hali
• Baş dönmesi
• Bulanık görme

Hormon bozukluğunun da kilo vermeyi zorlaştırdığını ya da kilo alımına neden olduğunu belirten Dahiliye Uzmanı Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, nedenlerini sıraladı:
Polikistik over sendromu ve Tip 2 Diyabet (şeker) hastalığı; Aslında bu iki klinik hastalığın temelinde de insülin direnci yatmaktadır. Ancak bu kişilerde belirgin ailesel yatkınlık mevcuttur. Ailesinde bu hastalık öyküsü olanlarda yaklaşık %80 oranında obezite görülmektedir. Adet düzensizliği, tüylenmede artış, kilo vermede zorluk olan hastalarda polikistik over sendromu araştırılması gerekmektedir

Hipotiroidi (Haşimato) hastalığı; Tirod hormonu vücut metabolizmasının düzgün çalışması için gerekli hayati bir hormondur. Tiroid hormonu eksikliğinde birçok şikayet yanında kilo vermekte zorluk, çabuk kilo alma gibi yakınmalar gözlenebilir. O yüzden obezitesi olan hastalarda mutlaka tiroid fonksiyon testleri ve tiroid antikorları bakılmalıdır.

Cushing sendromu; Vücutta kortizol hormonunun fazla salgılanması sonrası ortaya çıkan hastalıktır. Bu hastalarda karın çevresinde artış, ensede yağlanma, bacaklar ve kollarda incelme şikayetleri saptanır. Özellikle yağ dağılımında sorun olan bu hastalarda yü zleri şiş olarak (aydede yü zü ) gözlenebilir. Vücutlarında özellikle karın bölgesinde mor çizgilenmeler vardır. Bu tür yakınmaları olan hastalarda Cushing sendromu araştırılmalıdır

Alkol tüketimi; Alkol tüketimi fazla olan kişilerde özellikle karın bö lgesinde yağlanma ile birlikte obezite çok sık görülür. Alkolle beraber yağlı gıda tüketimi de olması kilo alımını artırmaktadır. Obezite tedavisinde alkol tüketimi azaltılmalı, hatta kesilmelidir.

İlaçlar; Değişik tedaviler sırasında kullanılan farklı ilaçlar kilo alımına yol açabilmektedir. Mesela kortizonlu ilaç ve iğneler, insülin ve bazı psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar kilo artışına sebep olurlar. Bu tür ilaç kullanan hastalarda mutlaka tedavi sırasında gerekli tedbirler alınmalıdır.

Depresyon ve psikolojik rahatsızlıklar; depresif bozukluğu olan bazı hastalarda beraberinde yeme bozuklukları da çok sık gözlemlenmektedir. Ayrıca bu hastalıkları tedavi amacıyla kullanılan ilaçların bazıları da obeziteye yol açabilmektedir. Yeme bozukluğu ve psikiyatrik rahatsızlıkları olan hastalar mutlaka uygun şekilde tedavileri planlanması gerekmektedir.

Vitamin D eksikliği; D vitamini eksikliği olan kişilerde, halsizlik ve yorgunlukla beraber insülin direnci de artmaktadır. D vitamini eksikliği olanlarda bu yüzden kilo vermekte zorlaşabilmektedir.

Kilo vermeyi kolaylaştıracak yiyeceklere değinen Dahiliye Uzmanı Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, faydalarını da açıkladı.

Yağlı balıklar vücut için inanılmaz derecede sağlıklı ve faydalıdır. Somon, sardalye, uskumru ve diğer yağlı balıklar, kalp hastalığı riskini azalttığı düşünülen omega-3 yağ asitlerini içerirler.

Kahve dünya çapında en popüler içeceklerden biridir. Ruh halini, zihinsel ve ϐiziksel performansı artırabilen büyük bir kafein kaynağıdır. Yağ yakmaya yardımcı olmaktadır. Araştırmalar, kafeinin tüketilen miktara gö re metabolik hızı %13 oranında artırdığını gö stermiştir. Kafeinin yağ yakıcı yararlarını elde etmek için, gü nde 100-400 mg arası kahve tü ketilmesi önerilmektedir.

Yumurta, besinsel bir güçtür. tüketeceğinden dolayı yumurta sarısı kullanılmamasına rağmen, yumurtaların hastalık riskini arttıranlarda kalp sağlığının korunmasına yardımcı olduğu belirlenmiştir. Çalışmalar, yumurta içerikli kahvaltıların aşırı kilolu ve obez bireylerde açlığı azalttığını ve tokluk hissini birkaç saat boyunca ertelediğini göstermiştir. Yumurtalar ayrıca, yüksek protein kaynağıdır ve bu da çeşitli çalışmalara dayanarak, yemekten sonra birkaç saat boyunca metabolik hızı yaklaşık % 20-35 oranında artırır. Haftada toplamda ü ç kez yumurta yemek, yağ yakmaya yardımcı olmaktadır.

Yeşil çayın içerisindeki etkili bileşenlerden ‘epi-gallo-kateşin-3-gallat’ adı verilen ve kısaca EGCG olarak isimlendirilen biyolojik öğenin yağ yakıcı etki gösterdiği uzun zamandır biliniyor. EGCG çok tu kettiğimiz siyah çayda bulunmuyor.
Yeşil çay, sağlık için mükemmel bir içecek seçimidir. Çalışmalar, kalp hastalığı riskini azaltmaya ve belirli kanser türlerine karşı korunmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir. Yeşil çay, yağ yakımını ve karın yağının kaybını destekleyen antioksidan kaynağıdır. Diğer yandan, bazı çalışmalar yeşil çay ekstresinin metabolizma veya kilo kaybı üzerinde çok etkisinin olduğunu bulmuştur. Çalışma sonuçlarındaki farklılık göz önüne alındığında, yeşil çayın etkileri muhtemelen kişiden kişiye değişir ve tüketilen miktara da bağlı olabilir. Günde dört fincan yeşil çay içmek, yaktığınız kalori miktarını arttırmaya yardımcı olmaktadır.

Hindistan cevizi orta dereceli yağ asidi bakımından zengindir. Orta zincirli yağ asitleri metabolizma hızınızı arttırıcı etki gösterir. Sabah kahvaltılarınızda ya da ara öğünlerinizde Hindistan cevizi sütünü deneyebilirsiniz. Beslenmeye hindistan cevizi yağının eklenmesi, kilo vermenize yardımcı olur. Hindistan cevizi yağındaki içerikler iştahı bastırıcı ve yağ yakıcı özelliklerle doludur. Bununla birlikte, bazı çalışmalar metabolizmanın artırıcı etkilerinin zamanla azalabileceğini düşündürmektedir. Hindistan cevizi yağı yüksek sıcaklıklarda stabil kalır. Günlük olarak 2 yemek kaşığı hindistan cevizi yağı tüketmek yağ yakımını en üst düzeye çıkarmaya yardımcı olabilir.

Diyabetli kişilerde iştahın azaltılması, kan şekeri ve insülin düzeylerinin düşürülmesini sağlar. Sirkenin insanlarda yağ kaybına etkisi ü zerine pek fazla araştırma olmamasına rağmen, bir çalışmanın sonuçları oldukça dikkat çekicidir. Bu çalışmada, her gün 12 hafta boyunca yemeklerine 2 yemek kaşığı sirke eklenmiş olan 130 obez erkek, 4 kilo vermiştir ve vücut yağında % 1 azalma görülmüştür. Beslenmelere elma sirkesi eklenmesi vücut yağını kaybetmeye yardımcı olabilir. Suda seyreltilmiş günde 1 çay kaşığı ile başlanmalı ve potansiyel sindirim rahatsızlığını en aza indirmek için günde 2 yemek kaşığı kadar içilmelidir.

Oolong çayı içebileceğiniz en sağlıklı içeceklerden biridir. Yeşil çayla hemen hemen aynı özelliklere sahiptir. Aktarlarda satılmaktadır. Erkekler ve kadınlar ü zerinde yapılan küçük katılımlı çalışmalar, oolong çayı içmenin metabolik hızı artırdığı ve kilo kaybı sağladığını göstermektedir. Bir kaç bardak yeşil çay, oolong çayı veya ikisinin karışımı olan çayı düzenli olarak içmek, yağ kaybını teşvik eder.

Güçlü antioksidanları azaltabilir ve vücut hücrelerini hasara karşı korumaya yardımcı olabilir. Tokluk hissi vererek aşırı yemeyi önler. Daha fazla kalori yakmaya ve vücut yağını eritmeye yardımcı olur. Yemeklerinize haftada birkaç kez tat vermesi için bile olsa acı biber veya toz biber eklemek çok yararlıdır.

Yoğurt son derece besleyicidir. Mükemmel bir protein, potasyum ve kalsiyum kaynağıdır. Araştırmalar, yüksek proteinli süt ürünlerinin yağ kaybını hızlandırabileceğini, kilo kaybı sırasında kasları koruyabildiğini ve kişinin kendisini tam ve tatmin edici hissetmesine yardımcı olur. Ayrıca, probiyotik içeren yoğurt, bağırsakların sağlıklı kalmasını sağlar. Kabızlık ve şişkinlik gibi bağırsak sendromu semptomlarını azaltır. Yağ yakımını hızlandırır.

Zeytinyağı, dünyadaki en sağlıklı yağlardan biridir. Bazı çalışmalar zeytinyağının metabolik hızı artırıldığını ve yağ kaybını desteklediğini göstermiştir.

